Tháp Pôklông Garai hay còn có tên gọi khác là tháp Po Klong Garai, là tên gọi chung của cụm tháp Chàm đẹp nhất ở Ninh Thuận còn sót lại ở nước ta. Được xây dựng vào cuối thế kỷ 13, đầu thế kỷ 14, với đỉnh cao trong kiến trúc xây dựng và nghệ thuật điêu khắc, tháp PoKlong Garai là di tích ở Ninh Thuận thu hút đông đảo khách du lịch tới khám phá và tìm hiểu về một nền văn hóa độc đáo. Cùng Vntrip.vn khám phá địa điểm hấp dẫn này nhé!

>>> Xem thêm: Kinh nghiệm du lịch TP Phan Rang – Tháp Chàm

Lịch sử tháp Poklong Garai

Là một danh lam thắng cảnh ở Ninh Thuận, tháp PoKlong Garai mang đậm bản sắc văn hóa Chăm, thờ phụng vua Po Klong Garai – vị vua có công lớn trong cai trị đất nước. Tháp được xây dựng vào những năm cuối thế kỉ 13 đầu thế kỉ 14, nằm trên đồi Trầu, phường Đô Vinh.

Tháp Poklong Garai là một danh thắng ở Ninh Thuận mang nét kiến trúc đặc trưng của nền văn minh Chăm Pa

Tháp Po Klong Garai ở Ninh Thuận có lối kiến trúc, điêu khắc đạt đến độ đỉnh cao, được Bộ Văn hóa xếp vào hạng di tích quốc gia năm 1979 và được Thủ tướng xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt.

Di chuyển đến tháp Poklong Garai

Các bạn đi đến ngã 5 Phủ Hà, TP Phan Rang – Tháp Chàm, đi theo đường 21/8 hướng Đà Lạt. Sau đó di chuyển qua đoạn giao nhau với xe lửa, đi thêm một đoạn nữa là đến nơi. Đến Tháp Po Klong Garai, các bạn mua vé vào và tự do tham quan các khu vực của tháp.

Di chuyển đến Tháp Chàm Poklong Garai

Ngoài ra, địa điểm này cũng gần ga Tháp Chàm Ninh Thuận nên các bạn có thể ghé thăm ga và lưu lại cho mình những kỷ niệm ở nơi này. Trước đây có tuyến tàu Đà Lạt – Phan Rang, nhưng tuyến tàu này đã ngừng hoạt động từ năm 1968.

Kiến trúc tháp Poklong Garai Ninh Thuận

Kiến trúc Tháp Chàm Po Klong Garai bao gồm 3 tháp chính đó là tháp chính, tháp lửa và tháp cổng. Từ khi mới bước chân lên đồi Trầu, các bạn đã có thể nhìn thấy vẻ đẹp hùng vĩ của tháp chàm đứng sừng sững ở trên đỉnh. Càng đến gần, những đường nét tinh tế cùng lối kiến trúc độc đáo lại càng hiện rõ trước mặt. Hầu hết các tháp đều được xây từ loại gạch nung đến đỏ sẫm, dính lại với nhau bằng dầu rái.

Tháp được xây dựng từ gạch nung đỏ và dính với nhau bởi dầu rái

Tháp chàm Poklong Garai ở Ninh Thuận có tháp Cổng, chính là 2 cửa thông nhau theo trục Đông – Tây.  Tháp Cổng có độ cao khoảng chừng gần 9m, được chạm trổ những hoa văn hết sức tỉ mỉ. Nơi này cũng là cổng ra vào hành lễ, cúng tế và tiếp đón khách của vua khi xưa.

Ở phía Nam chính là tháp Lửa – nơi có kiến trúc đặc trưng của những ngôi nhà truyền thống của dân tộc Chăm Pa, mang đậm nét văn hóa Sa Huỳnh. Tháp Lửa cao 9,31 mét, dài 8,18m và rộng 5 mét, được thiết kế theo tín ngưỡng Bà La Môn. Hai mái của tháp cong cong hình chiếc thuyền khá giống với mái nhà rông của người dân tộc ở Tây Nguyên. Đây là nơi cúng tế của tu sĩ, nơi để long bào, các vật dụng cần thiết của vua Chăm Pa.

Tháp Lửa độc đáo với mái vòm cong giống như những ngôi nhà rông Tây nguyên

Di chuyển vào sâu hơn nữa chính là Tháp Chính – tâm điểm trong kiến trúc công trình tháp Chàm PoKlong Garai Ninh Thuận. Tháp Chính có 1 cửa chính ở hướng Đông, được điêu khắc hình ảnh thần Siva. Hai trụ đá đỡ tháp được khắc chữ Chăm cổ. Bên cạnh đó, tháp còn có 3 cửa giả hướng ra 3 phía còn lại, tạc tượng các thần ở phía trong.

Tháp chính cao khoảng hơn 20m, thiết kế nhiều tầng. Xung quanh các góc của tháp đều được gắn các tượng đá thú và biểu tượng lửa. Bên trong thờ vị vua có nhiều công lớn trong công cuộc cai trị đất nước với biểu tượng Mukha – Linga.

Trước kia, trong công cuộc khai quật tháp PoKlong Garai, người Pháp đã tìm thấy một số đồ trang sức và bát làm bằng vàng, bạc. Hiện nay, khi tiến hành khảo cổ tháp, người ta vẫn đưa ra  những giả thuyết về lịch sử cũng như những câu chuyện về ngọn tháp độc đáo này.

Lễ hội tháp Poklong Garai ở TP Phan Rang – Tháp Chàm

Hàng năm, ở di tích tháp Po Klong Garai đều được tổ chức các lễ hội nhằm tưởng nhớ công ơn của vị vua Pôklông Garai.

Lễ hội tháp Poklong Garai Ninh Thuận

• Lễ đầu năm: được tổ chức vào tháng Giêng lịch Chăm, là lễ mở cửa tháp Pôklông Garai.
• Lễ cầu mưa: được tổ chức vào tháng 4 theo lịch Chăm.
• Lễ hội Katê: đây là lễ lớn nhất trong năm của người chăm được tổ chức vào tháng 7 theo lịch Chăm. Trong 3 ngày diễn ra lễ Katê, du khách đi du lịch Ninh Thuận có thể được thưởng thức các điệu múa quạt, vũ điệu Siva của các cô gái người Chăm và rất nhiều hoạt động truyền thống khác.
• Lễ Chabun: đây là lễ Cha trong tín ngưỡng của người Chăm, được tổ chức vào tháng 9.

Trải qua những biến cố lịch sử và sự tàn phá của thời gian, tháp Poklong Garai vẫn lưu giữ nguyên vẹn hiện vật và giá trị truyền thống trong văn hóa Chăm Pa. Nếu có cơ hội đến với TP Phan Rang – Tháp Chàm, các bạn đừng quên dành thời gian ghé thăm tháp chàm Poklong Garai Ninh Thuận để khám phá những nét văn hóa độc đáo của dân tộc Chăm Pa.

>> Tin liên quan:

• Vẻ đẹp huyền bí tháp Poshansư đến từ đâu?
• Làng gốm Bàu Trúc – Nơi giữ “hồn” văn hóa Chăm

The post Tháp Poklong Garai Ninh Thuận – Tâm điểm của nền văn minh Chăm appeared first on Cẩm nang du lịch Việt Nam.

Nếu bạn mê say những nét kiến trúc độc đáo của văn hóa Chăm, đang lên lịch để chuẩn bị cho chuyến du lịch Phan Rang vào ngày cuối tuần thì hãy cùng Vntrip.vn tham khảo những thông tin hữu ích về tháp Chàm Ninh Thuận dưới đây nhé.

Ninh Thuận đầy nắng và gió (Ảnh: ST)

Tháp Chàm – đậm nét Chăm ở Ninh Thuận

Ninh Thuận – mảnh đất đầy nắng và gió và ngay tại đây xưa kia cũng là kinh đô Panduranga của Vương quốc Champa cổ. Tháp Chàm như một đặc trưng mang đậm nét văn hóa của vùng Phan Rang và đây cũng chính là điểm du lịch của Ninh Thuận không thể bỏ qua một khi đã đặt chân đến xứ sở hoa xương rồng này. Hiện nay, ở Ninh Thuận còn lại 3 ngôi tháp, mang 3 phong cách và niên đại khác nhau đó chính là tháp Tháp Po Klong Garai, Tháp Hòa Lai, Tháp Pôrômê.

1. Tháp Po Klong Garai

Vững chãi theo năm tháng, tháp Po Klong Garai trên đồi Trầu đã và đang trở thành một điểm du lịch của Ninh Thuận không thể thiếu trong chương trình tham quan du lịch Phan Rang. Không chỉ là một minh chứng của dấu ấn Chăm Pa cổ trên đất Việt mà là nơi lưu giữ, bảo tồn những giá trị văn hóa độc đáo của dân tộc Chăm. Hơn 600 năm nay, tháp Po Klong Garai vẫn luôn xứng danh ngôi vị tháp Chăm cổ hùng vĩ nhất và đẹp nhất đất Việt.

Người xưa kể lại rằng, vua Shihavaman (Chế Mân – chồng của Huyền Trân công chúa) đã xây dựng trong khoảng từ cuối thế kỷ XIII đến đầu thế kỷ XIV  để tỏ lòng biết ơn, tỏ lòng tôn kính và yêu mến của với vị vua Po Klong Garai (1151 – 1205) đã là một đấng minh quân, anh dũng, đã đóng góp nhiều công lao lớn cho đất nước Chăm .

Tháp Po Klong Garai cổ kính trên đồi Trầu (Ảnh: ST)

Ngay từ dưới chân của ngon đồi Trầu bạn đã có thể chiêm ngưỡng được vẻ đẹp hùng vĩ của cụm tháp cổ kính này. Bước thêm từng bước chân thì bạn đã mở rộng tầm mắt với những đường nét tinh tế, sắc sảo bởi nghệ thuật kiến trúc hoàn hảo, toàn mỹ nhất trong nghệ thuật xây dựng kiến trúc của người Chăm. Về tổng thể, công trình tháp Po Klong Garai bao gồm 6 tháp, tuy nhiên hiện nay chỉ còn 3 tháp nguyên vẹn là: tháp Cổng, tháp Lửa và tháp Chính. Hầu hết các tháp đều được xây dựng từ loại gạch nung đỏ sẫm, kết dính lại với nhau bằng chất keo thực vật địa phương gọi là dầu rái. Ở mỗi tháp khác nhau, bạn sẽ lại được khám phá một hiện vật mới, hiểu thêm một giá trị truyền thống trong kiến trúc, văn hóa và tín ngưỡng Chăm Pa.

Đầu tiên, trong chuyến tham quan khám phá Po Klong Garai bạn nên đi thứ tự tháp Cổng đến tháp Lửa và cuối cùng là tháp Chính. Vì sao lại nên đi theo trật tự như vậy ? Đơn giản là để bạn có thể hình dung và mường tượng ra được lối kiến trúc của cum tháp một các nhanh nhất. Có thể hiểu cụm tháp này được thiết kế như ngôi nhà của chúng ta gồm 3 phần : cửa đón tiếp, khu sinh hoạt và nơi thờ cúng.

Tháp Cổng là cổng ra vào hành lễ, cúng tế và đón tiếp khách của vua có hai cửa thông nhau theo trục Đông – Tây và tên gọi của tháp cũng bắt nguồn theo lối kiến trúc này. Tháp có độ cao khoảng 8.56 m và được chạm trổ hoa văn tỉ mỉ, công phu. Tháp Cổng được xây dựng theo nguyên tắc càng cao càng nhỏ dần, tạo thành đỉnh chóp ở phía trên cùng.

Tháp Cổng – nơi chào đón khách của vua Chăm thời xưa ( Ảnh: ST)

Rời Tháp Cổng bạn đến với tháp Lửa nằm ở phía Nam ngọn đồi Trầu, để tiếp tục chiêm ngưỡng phá kiến trúc độc đáo mang dáng dấp của tín ngưỡng Bà La Môn với lối thiết kế đặc trưng có hai mái cong hình chiếc thuyền, khá giống những mái nhà rông truyền thống của đồng bào dân tộc ở Tây Nguyên. Tháp Lửa cũng chính là nơi cúng tế của các tu sĩ và cũng là nơi để long bào, đai mão, xiêm y và các vật dụng quan trọng của nhà vua Chăm Pa.

Tháp Lửa độc đáo với mái cong mũi thuyền (Ảnh: ST)

Và cuối cùng bạn sẽ đến với tháp Chính – kiến trúc trọng tâm của công trình tháp Po Klong Garai và mang đậm sắc màu văn hóa kiến trúc Chăm Pa. Có thể nói rằng đây là ngọn tháp Chăm đẹp nhất trên đất Việt vẫn còn nguyên vẹn qua bao thăng trầm của dòng chảy thời gian. Tháp Chính là nơi thờ tượng vua Po Klong Garai với biểu tượng Mukha – Linga được thiết kế khá độc đáo, cao khoảng 20,5m được xây nhiều tầng, xung quanh các góc tháp đều tạc tượng thần chỉ có 1 cửa chính mái vòm ở hướng Đông, được điêu khắc hình ảnh thần Siva và có hai trụ đá lớn đỡ lấy mái được khắc chữ Chăm cổ. Ngoài ra, tháp này còn có 3 cửa giả tỏa ra 3 hướng Tây – Nam – Bắc, trụ ốp gạch lồi, lõm được tạc tượng thần ở phía trong.

Khi đến tham quan tháp Po Klong Garai bạn không chỉ được ” tận tay tận mắt ” nhìn thấy những minh chứng của lịch sử mà còn được tìm hiểu về lịch sử, văn hóa ở bảo tàng văn hóa dân tộc Chăm. Đây là nơi lưu giữ, bảo tồn và trưng bày sách ảnh, những vật dụng của người Chăm từ thuở sơ khai của mảnh đất này. Bạn cũng có thể chọn mua một vài món quà thổ cẩm nhỏ xinh làm quà lưu niệm trong hành trình du lịch Phan Rang đấy!

Những món quà lưu niệm xinh xắn (Ảnh: ST)

2. Tháp Pôrômê

Không kém cạnh tháp Po Klong Garai thì tháp Pôrômê cũng là một trong những tháp Chăm có lối kiến trúc độc đáo và vẫn con khá nguyên vẹn với thời gian. Tọa lạc trên một ngọn đồi tại huyện Ninh Phước cách thành phố Phan Rang – Tháp Chàm 25km được người Chăm xây dựng vào thế kỷ XVII  để thờ vua Pôrômê, vị vua có công phát triển nông nghiệp và thủy lợi cho đất nước Chăm Pa. Khác với tháp Po Klong Garai được xây theo 3 cụm thì  tháp Pôrômê  được thiết kế gồm 4 tầng, có một cửa chính có cấu trúc dạng vòm trở thành tiền sảnh, phía trên có gắn phù điêu thần Siva. Ba tầng còn lại, khắp 4 mặt đều có những vòm cung, có gắn tượng người tương tự ở tầng dưới để trang trí đồng thời tạo cho tháp một vẻ uy nghiêm, trầm mặc. Ở 4 góc của 4 đỉnh có gắn những phù điêu hình ngọn lửa, lên tầng trên là những tượng thú vật nhô ra. Đỉnh tháp là một tảng đá lớn tạc theo hình một Linga

Tháp Pôrômê  (Ảnh: ST)

3. Tháp Hòa Lai

Cách thành phố Phan Rang – Tháp Chàm 15km về phía Bắc cụm tháp Hòa Lai nằm sát quốc lộ 1A rất tiện cho bạn nếu như có ý định tham quan. Đây là cụm tháp được xây dựng từ thế kỷ 9. Đây là một quần thể rất có giá trị về kiến trúc và điêu khắc của người Chăm, gồm 3 tháp: tháp Bắc, tháp Giữa và tháp Nam, tuy nhiên tháp Giữa xây dở dang nên hiện nay chỉ còn nền tháp.

Tháp Hòa Lai( Ảnh: ST)

Du lịch Phan Rang – Tháp Chàm bạn có thể đi bất kỳ vào ngày nào mùa nào trong năm. Nhưng Vntrip.vn khuyên bạn nên đi vào tháng 7 sẽ có những ngày lễ hội truyền thống  của người Chăm tại Ninh Thuận, bạn sẽ được hòa mình vào không khí tưng bừng, nhộn nhịp của các nghi thức lễ hội, hoạt động vui chơi thú vị cùng người dân địa phương. Trong đó, lễ đầu năm, lễ cầu mưa, lễ hội Kate, lễ Chabun,… đều là những ngày lễ quan trọng được tổ chức ở tháp Po Klong Garai.

Tưng bừng trẩy hội Kate (Ảnh: ST)

Để nói về văn hóa Chăm Pa thông qua kiến trúc của những cụm tháp chàm thì cũng chưa thật sự là đầy đủ nhưng rất mong rằng, bài viết trên sẽ hỗ trợ cho bạn đọc một số thông tin về tháp Chàm nơi lưu giữ tinh hoa của đất nước Chăm Pa nhỏ bé đã từng tồn tại trong những thế kỷ trước.

The post Say lòng trước sắc màu hoài cổ tháp Chàm Ninh Thuận appeared first on Cẩm nang du lịch Việt Nam.